Grote uitdaging op woningmarkt

Grote uitdaging op woningmarkt

Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) verwacht dat in Nederland in de komende tien jaar een groot tekort aan woningbouwlocaties zal ontstaan. In het eind oktober gepubliceerde rapport Investeren in de woningmarkt – Investeringsopgaven in twaalf provincies concludeert het EIB dat het aanbod van gebouwde woningen niet genoeg is om aan de vraag naar woningen te voldoen. Daardoor dreigt voor Nederland een decennium van woningschaarste.

In het rapport heeft het EIB het planaanbod van woningen voor de komende tien jaar bekeken. In de helft van alle provincies blijft dit aanbod, bij een gelijkblijvende trendgroei van de vraag naar woningen, achter bij de vraag. Daarmee legt het instituut direct een belangrijk pijnpunt bloot. Van het planaanbod is namelijk 50% nog hoogst onzeker. De plannen moeten nog bestuurlijk goedgekeurd worden, zijn soms niet afgestemd op provinciale en/of gemeentelijke beleidskaders en lijken ook niet altijd financieel haalbaar. Ook al zou het planaanbod voor 100% gerealiseerd kunnen worden, dan nog is dit onvoldoende om aan de huidige trendvraag naar woningen te voldoen. Daarbij is ook nog eens geen rekening gehouden met een eventuele stijging van die vraag.

Transformatie als oplossing?

Het sombere beeld uit het rapport van EIB roept vragen op over hoe het verder moet met de woningmarkt. Het instituut wijst zelf al op de negatieve effecten die schaarste op de woningmarkt veroorzaakt, zoals hoge(re) prijzen en een beperkte keuzevrijheid voor huizenkopers. Een voor de hand liggende oplossing, de transformatie van kantoor- en winkelpanden naar woningen, biedt volgens het EIB te weinig mogelijkheden om aan de grote vraag naar woningen te voldoen. Ook is de laatste jaren al het nodige vastgoed getransformeerd, waardoor het potentieel afneemt volgens het rapport.

Wel ziet het EIB kansen voor gebiedsgerichte transformatie, zoals het omvormen van bedrijventerreinen tot woonwijken. Ook locaties die nu als ‘groen’ zijn aangemerkt komen hiervoor in aanmerking volgens het EIB. Meer onderzoek is echter noodzakelijk om concreet te bepalen in hoeverre transformatie een belangrijke rol kan spelen in het oplossen van de woningschaarste.

Investeringsopgave

Een groot aantal investeringen is nodig om de woningvoorraad op peil te houden, zo geeft het EIB aan. Daarbij gaat het om zowel de kwaliteit en duurzaamheid van woningen als het totale aantal huizen. Op het gebied van duurzame woonruimte zijn de afspraken uit het Energieakkoord hier een belangrijke reden voor. Het EIB gaat uit van 130 miljard euro die nodig is om de woningvoorraad in 2030 aan energielabel A++ te laten voldoen. Daarnaast is er nog eens 180 miljard nodig voor een ‘algemene kwaliteitsverbetering’.

Per provincie of regio worden door het EIB specifieke opgaven verwacht. Zo zal in Groningen tot 2030 voor anderhalf miljard euro moeten worden geïnvesteerd in het aardbevingsbestendig maken van woningen, wat leidt tot een extra bouwproductie van 20%. In Zeeland en Noord- en Zuid-Holland moet voor 400 miljoen worden geïnvesteerd in funderingsherstel omdat hier vroeger veel met een fundering van houten palen werd gewerkt. Voor de provincies Groningen en Overijssel staan veel vervangingen van woningen gepland, in Flevoland is dit juist weer minder aan de orde.

Het is duidelijk dat de Nederlandse woningmarkt een spannende tijd tegemoet gaat. Of de schaarste van het woningaanbod gaat leiden tot innovatieve bouwvormen en grote investeringen in de woningvoorraad, zal de komende jaren moeten blijken.

Onze merken